Epiloog
Epiloog
De vierde en laatste dag in Beijing hebben we samen de beroemde foodmarket met de insecten en schorpioenen op stokjes bekeken, moderne kunst bewonderd in de zeer hippe en lekker relaxte kunstenaarswijk 798 en rondgeslenterd in een Hutong, waar ze gespecialiseerd zijn in caligrafeerkunst. Onderweg hebben we ons weer verwonderd over de imposante skyline van de stad. Zelfs in de mist, die nog steeds boven de stad hangt, torenen de gebouwen in de meest bijzondere vormen heel hoog boven je uit. Ook weer heerlijk gegeten vandaag. Kortom, we hebben in vier dagen zoveel mogelijk uit Beijing proberen te persen. Moe, maar voldaan persen we daarna onze bagage in de rugzakken.
En nu dan terug naar het gewone leven. Deze epiloog zit ik te schrijven bij de Starbucks op het vliegveld in Beijing, de eerste bak koffie in vijf weken. We kijken terug op een geweldige reis. Wat fijn dat we zo iets samen beleven. We zullen er nog vaak aan terug denken en over doormijmeren.
Rusland was voor ons het meest verrassend, de sfeer was veel positiever dan we ons hadden voorgesteld. Zelf op de het Rode plein staan, met de tv-beelden uit de tijd van de Koude Oorlog nog op het netvlies, laat je beseffen dat er toch al veel veranderd is.
Mongolië heeft ons hart gestolen, de gastvrijheid is ontroerend oprecht en zit diep ingebakken in de genen van de mensen. Het eenvoudige nomadenleven mee mogen leven was een unieke ervaring en maakt je bescheiden. De geuren, kleuren en weidsheid van de Gobiwoestijn staan in het geheugen gegrifd.
En Beijing heeft met name onze smaakpapillen geprikkeld. Wat hebben we daar genoten van de veelzijdige smaakvolle keuken en de rijke theesmaken! Ook heeft de stad ons laten voelen hoe onvoorstelbaar groot de Chinese bevolking is, vast en zeker de wereldmacht van de toekomst. De historische highlights, de oude Hutongs naast de supermoderne wolkenkrabbers, de artistieke kunstenaarswijk, echt een stad die bruist.
Drie zulke verschillende landen in een reis verpakt. Wij gaan samen nagenieten en ....een volgende mooie reisbestemmimg bedenken.
Mierenhoop Beijing
Mierenhoop Beijing
Op maandag 23 juli rolt om 14:00 uur de Trans-Mongolië Express het station van Beijing binnen. Met een enigszins weemoedig gevoel nemen we afscheid van 'onze' trein die ons 10.000 kilometer, een kwart van de aardomtrek, heeft laten overbruggen. Veel tijd om in onze weemoed te blijven steken krijgen we niet, want we worden opgeslokt door een krioelende mensenmassa op het station. De dag voordat wij hier aankwamen heeft Beijing noodweer gehad, waarbij het water vijf meter hoog heeft gestaan en er 35 mensen zijn overleden. Het is dus nog drukker dan normaal op het station, want de treinen hebben een dag niet kunnen rijden. Maar midden in deze drukte staat als een rots in de branding onze nieuwe gids voor de komende drie dagen, Fiona met haar onafscheidelijke chauffeur Mr. Tan. Een duo dat bij mij direct de associatie met journaliste Ushi en haar rechterhand Hiromi Tojo geeft. Buiten valt de vochtige warmte meteen als een klamme deken over ons heen. We worden netjes in ons hotel afgezet en genieten daar met volle teugen van een warme douche en hagelwitte handdoeken. En Erwin is helemaal in zijn nopjes met het tweepersoonsbed waar hij languit in past. Dat is voor het eerst deze vakantie! Op deze eerste avond scoren we meteen Pekingeend bij een restaurant met de zeer aantrekkelijke naam 'Beijing roasted duck Group Co. Ltd'. Het zit op de zesde verdieping in een flatgebouw en als het ons niet was aangewezen waren we er echt nooit naar binnen gestapt. Binnen treffen we alleen maar Chinezen aan, wat altijd een goed teken is. Onze ober komt een keer voordoen hoe je met stokjes de pannenkoekjes vouwt en het krokante eendevel, de saus en de komkommerreepjes erin draait. Het lukt ons heel aardig, welliswaar hebben we wat meer servetjes nodig dan de gemidelde gast hier....maar de Pekingeend is om de vingers bij af te likken!
De volgende dag gaan we met Fiona en Mr. Fang op pad. Gelukkig zijn we gewoon met zijn drieen en hoeven we niet in zo'n grote groep toeristen mee te hobbelen achter zo'n vaantje van de gids aan. We starten op het plein van de Hemelse Vrede, waarvan werkelijk geen tegel onbezet is. Wat een mensenmassa! Beijing is een stad met 20 miljoen inwoners en in deze zomermaanden natuurlijk ook nog eens de belangrijkste toeristische trekpleister van het land. De buitenlanders vallen volledig in het niet bij de onafgebroken stroom Chinezen. Als de zon gaat schijnen klappen er binnen enkele minuten duizenden parapluutjes open want Chinese vrouwen willen niet bruin worden. De meest fanatieke 'blankblijvers' hebben zelfs losse lange mouwen bij zich die ze snel aanschieten. Ik ben vandaag op pad met een fotomodel, om de haverklap moet Erwin op de foto met een of andere Chinees die dan ongeveer tot zijn oksels komt. Hij trekt overal bekijks. De Chinezen zijn erg nieuwsgierig en hebben geen enkele schroom om je op de foto te zetten. Grapppig dat de rollen nu eens omgedraaid zijn. Na het plein van de Hemelse Vrede komen natuurlijk de Verboden stad en de Temple of Heaven aan de beurt. De verboden stad is een veel groter complex dan ik met had voorgesteld maar toch moet ik zeggen dat deze gebouwen waarschijnlijk veel meer indruk zouden maken als je ze leeg, zonder al die toeristen zou zien. Je kunt het niet echt 'beleven' zo. Door de kleurrijke verhalen van Fiona krijgen we toch een goed beeld van het leven van de vele keizers van China. De verhalen vertellen meer dan de gebouwen.
Als we het restaurant binnenstappen waar we gaan lunchen, worden we toegeschreeuwd door de kok en twee obers. In eerste instantie denken we dat we iets verkeerd doen, maar ze lachen en zwaaien er vriendelijk bij, dus dat doen wij dan ook maar. Fiona legt uit dat het in dit restaurant gebruikelijk is om alle nieuwe klanten zo aan te kondigen. Ze vertaalt voor ons: "Twee nieuwe gasteeeeeeeeeeeen! Welkoooooooom!" We genieten van onze Chinese lunch met verschillende spicy gerechten. Wat een heerlijke keuken na de soberheid van de afgelopen weken. ' s Middags in het park is het wat rustiger en hangt er een meer relaxed sfeertje. In de koelte onder de bomen dansen de gepensioneerden met elkaar, wordt er traditionele muziek gemaakt en spelen de Chinezen 'hakkitak', een soort voetvollybal met een shuttle van veren. We spelen een potje mee, maar zo simpel als het er bij hun uitziet is het niet. We lijden een zware nederlaag tegen de oudjes, maar dat verhoogt alleen maar de gezamenlijke pret. Bij een zijdefabriek bekijken we het productieproces van zijde, van rups tot zijden stof. Ongelooflijk hoe sterk die zijdedraden zijn. Daarna laten we ons verleiden om zijden dekbedhoezen te kopen. Je moet jezelf af en toe een beetje verwennen, nietwaar?
Op onze tweede dag in Beijing zullen we weten dat we in het regenseizoen zitten, het miezert en er hangt een dikke grijze deken boven de stad. Omdat de weersverwachting voor morgen nog erger is gaan we toch vandaag naar de Grote Muur. We doen dat op een lokatie die op 1,5 uur rijden buiten de stad ligt. Gelukkig is het niet zo druk als waar ik me op ingesteld had. Je kan zelfs foto's maken waar maar drie of vier andere toeristen op staan. Het uitzicht is door de mist en miezer natuurlijk zeer beperkt, maar het is toch een bijzonder moment om zelf op deze 7.000 kilometer lange legende te lopen. Na een uur op de muur gelopen te hebben en het steilste punt beklommen te hebben mag je jezelf dan, volgens het Chinese gezegde, een 'hero' noemen. Nou, die titel is dan toch maar weer mooi in the pocket. s' Middags bezoeken we een werkplaats waar ze de originele Chinese vazen maken. Leuk om te zien, hoe dit van een koperen basisvorm naar een vaas met een mozaïek van koperdraadjes gaat, die ze vervolgens opvullen met gekleurd verfpoeder aangelengd met water. Dat gaat vervolgens 8 keer in de oven, waardoor het geëmailleerd wordt. Tenslotte nog een gouden toplaag op de bovenrand en glazuur aan de binnenkant. Alles met de hand gemaaakt. Naast de traditionele motieven zijn er ook werkelijk prachtige modernere versies. Maar wat we echt mooi vinden is veel te duur om zomaar even als souveniertje mee te nemen, dus we besluiten om onze bloemen dan toch maar gewoon in een Ikea vaas te blijven zetten. Vervolgens bekijken we het beroemde 'vogelnestje-stadion' in het Olympisch dorp en het drakengebouw, een kantoren complex waar je met wat fantasie of een draak in kunt zien of de fakkel van de Olympische Spelen. Vanuit dit moderne district gaan we naar het Hutong gebied waar we in een riksja rondrijden. De straten zijn te smal voor auto's. Samen met Fiona, die ook anderhalf jaar in de Hutong heeft gewoond, bezoeken we een lokale familie in de Hutong. Je mag hun hele huis kijken. Tsja, dit is dan weer een heel primitief leven. Bewoners van de Hutongwijk hebben geen stromend water en maken gebruik van openbare toiletten en douches. De huizen worden opgedeeld in hele kleine kamers waardoor er in een pand meerdere families kunnen leven. De elektriciteitsdraden vormen een groot spinnenweb en overal zie je verdeelkasten. Je zal in deze wijk maar postbode zijn... Het is qua comfort dus erg primitief, waardoor de jongeren er weg trekken. Maar qua sfeer en saamhorigheid schijnt het er juist heel plezierig te zijn. Veel socialer dan in de rest van deze immense stad. Erwin oefent zijn Chinees nog op de papegaai des huizes, de papegaai wint glansrijk! Ook laten we ons vandaag inwijden in de Chinese theerituelen in een theehuis. We krijgen allerlei soorten te proeven. Deze thee van hele bladeren is heerlijk vol van smaak en we leren dat sommige soorten je slurpend en anderen kauwend moet drinken. Er is zelfs thee die alleen maar beter van smaak wordt als je hem bewaard, net als goede wijn. Wat een verschil met onze geplette theezakjes! We slaan een lekker voorraadje voor thuis in bij dit theehuis Dr. Tea.
Op de derde dag bekijken we de laatste echte 'must-see's' van Beijing; het Zomerpaleis en de boeddhistische Lama tempel. Bij het Zomerpaleis hoort natuurlijk het verhaal van de Dragonlady, de 'moeder' van drie keizers, die 48 jaar de touwtjes strak in handen had. De keizers zaten onder de plak en zij bepaalde wat er gebeurde. Tegenwoordig noem je zo'n dame een 'golddigger', maar de Dragonlady ging nog veel verder. Ze had geld en macht en schroomde niet om een keizer te vergiftigen. Ze had het goed bekeken want tot haar dood heeft ze dit rijke leventje kunnen leiden. In de Lama tempel bekijken we het grootste houten Buddha beeld ter wereld, 26 meter hoog en 5 meter breed gemaakt uit een boom. Ze hebben er drie jaar over gedaan om die boom van India naar Beijing te krijgen en vervolgens nog eens drie jaar om het beeld eruit te snijden. Ondanks dat bijna 70% van de Chinezen helemaal geen geloof heeft wordt er hier volop gebeden. Hier is het niet alleen mistig van de miezerregen maar ook van de rook van de wierookstokjes die hier met hele bossen tegelijk worden opgebrand. Wat zijn wij dan in Nederland zuinig met ons ene kaarsje in de kerk. 's Middags nemen we afscheid van Fiona en Mr. Tang, morgen lekker nog een dagje zelf Beijing verder verkennen. Waarschijnlijk gaan we naar het kunstenaarsdistrict. En daarna komt dan toch de onvermijdelijke terugreis in zicht...
Inburgeringscursus
Inburgeringscursus
Vandaag, donderdag 19 juli, met onze gids Bambi, gestart met onze drie-daagse wandeltrekking in Terelj Nationaal Park. Deze wandeltrekking verloopt heel anders dan van te voren gedacht, maar wordt een van de meest dierbare herinneringen aan Mongolie omdat we de kans krijgen om drie dagen mee te draaien in het gezinsleven van een nomadenfamilie. Een soort spoed-inburgeringscursus.
We worden bij het begin van het Nationale Park opgehaald door Bat-Erdene, de vader van deze familie. De bagage gaat op zijn ossenwagen en wij lopen erachter aan of er voor. De os is namelijk wat lui als hij van huis wegloopt en gaat steeds harder lopen als hij de stal weer ruikt. Na 10 kilometer lopen en net voor een zware regenbui komen we aan bij de drie gertenten van Bat-Erdene, zijn vrouw Tsetsegee, hun drie kinderen en de jongere broer van Bat-Erdene. Na een zeer hartelijke ontvangst met thee, kaas en een soort donuts wordt de kachel in onze gertent, waar we samen met Bambi slapen, opgestookt voor ons. Alle klamheid trekt weg uit de tent en we relaxen lekker met een boekje terwijl buiten de regen naar beneden klettert. Deze tent is van de vader van Bat-Erdene geweest en hebben ze geërfd. Hij gaat al 80 jaar mee! 's avonds word ik uitgenodigd om te helpen bij het melken van de koeien. Dat valt nog niet mee, maar de koe blijft staan en er komt melk uit! Het levert veel hilariteit op. Na het avondeten komen de twee jongste kinderen van 8 en 12 jaar de vloer in onze ger dweilen. Nieuwsgierig komen ze onze Ipad en e-reader bekijken. We nodigen ze uit voor een spelletje mens-erger-je-niet op de iPad. Dat hebben ze snel door en met de dobbelstenen oefenen we tellen in het Engels met ze. Op het einde van het spelletje roepen ze "Yes" als ze zes gooien. Ze nemen al helemaal onze taal over. Hun vader en moeder komen af op de enthousiaste kindergeluiden uit onze tent en dan is het ijs al snel gebroken. Deze familie komt oorspronkelijk uit West-Mongolië en via de vertaling van Bambi horen we over de gebruiken daar en hoe het landschap er daar uit ziet. Om hun kinderen een goede opleiding te geven zijn ze verhuisd naar deze plek, dichter bij Ulaan Bataar. In de winter blijven de kinderen in Ulaan Bataar op school en trekken de ouders met het vee door naar de winterplek waar ze tussen de bomen meer bescherming vinden tegen wind en sneeuw.
De volgende ochtend moet de melk van gisteren direct verwerkt worden. We maken er kaas en yoghurt van. Daarna kunnen we weer op pad. De kids zijn niet meer van ons weg te slaan en willen graag mee vandaag. De zoon vraagt ons verbaasd 's ochtends: "wat gaan jullie dan bovenop die berg doen?" Een berg op lopen zonder doel daar begrijpt hij niets van, dus wordt de wandeltocht meer een zoektocht naar bosaardbeien en eetbare paddestoelen. Op de steile stukken blijft de os beneden, die dan weer tevreden zijn buik vol graast. Het is bijzonder om te zien hoe de kinderen hier al volop mee draaien in het huishouden. Ze helpen met het vee drijven, hout sprokkelen, koken, hout hakken, vuur maken. Je realiseert je hoe beschermd kinderen bij ons opgroeien. De zoon heeft de hele dagplanning van het huishouden in zijn hoofd, van zo laat tot zo laat moeten we eten voorbereiden, dan koeien melken, dan kaas maken. Hij maakt zich zorgen of er nog wel tijd overblijft voor een tweede spelletje mens-erger-je-niet.
Op het einde van de middag maken samen met Tsetsegee dumplings, een soort deegflapjes met gekruid vlees erin. De hele dag door wordt er gekookt of de melk wordt verwerkt en dat alles met grote pot op de oven. De hele dag door gebukt staan boven die kachel en dat terwijl wij thuis onze vaatwasser op de juiste hoogte laten inbouwen zodat we niet zo diep hoeven te bukken. Als pannenlap scheurt ze telkens een paar bladzijden uit een buitenlands boek dat ze toch niet kan lezen. 's avonds is Bambi uitgenodigd op een feestje en zijn we dus na het eten alleen met de familie, zonder vertaling. Alle familiefoto's komen op tafel en gelukkig hebben wij op de IPhone ook al onze familie staan. Alles wordt uitgebreid bekeken en vooral als ze de leeftijd van mijn ouders horen zijn ze verbaasd. In Mongolië worden mensen niet zo oud en zien ze er zeker niet meer zo goed uit. Bat-Erdene en Tsetsegee zijn halverwege de dertig en hun vier ouders zijn allemaal al overleden. De foto van ons huis ontlokt verbaasde kreten, zo groot en met meerdere trappen! Ook onze hoekbank wordt bewonderd. Zelf zitten ze op de houten planken van twee tot op de draad versleten fauteuils of op lage plastic krukjes. Als klapper op de vuurpijl dan nog foto's van Erwins modelbouwvliegtuigen. Hoe verschillend kunnen levens van mensen toch zijn... Dan komt het onvermijdelijke wodka-moment. Eerst een paar kommetjes van hun home-made wodka en dan het halve flesje wat wij als cadeautje voor ze hadden meegenomen. Erwin en ik halen opgelucht adem als de bodem bereikt is, maar dan verschijnt er een tweede fles op tafel. En mijn truc om te nippen in plaats van achterover te slaan werkt hier helaas niet omdat de heer des huizes telkens aan een persoon het kommetje geeft en wacht tot je het leeggedronken hebt. Samen zingen ze ontroerende longsongs voor ons. Paardrijden en zingen zijn hier basisvaardigheden. Als we daarna teruglopen naar onze ger blijkt ons lampje het niet te doen. Ook al maken we duidelijk dat dat geen enkel probleem is omdat we een zaklamp bij ons hebben, moet toch in het donker buiten de kabel gerepareerd worden. Daarna storten we redelijk laveloos ons bed in en slapen als een blok in bij het geknor van de yaks om ons heen.
De volgende ochtend hebben we nog enige tijd nodig om onze vochtbalans weer te herstellen.... We poetsen onze tanden en wassen onze handen bij de wasbak die de familie voor deze gelegenheid buiten heeft gezet zodat wij hem ook kunnen gebruiken. Het is het inmiddels al bekende systeem met de omgedraaide fles. De yakkalfjes lopen er nieuwsgierig om heen. We maken een familiefoto waarbij iedereen, ook wij, in de traditionele kleding wordt gehuld. Ik krijg de mantel aan die Tsetsegee aan had bij haar huwelijk. Erwin krijgt een van de mantels van Bat-Erdene aan, wat grote hilariteit oplevert want die is natuurlijk veel te kort. We moeten beloven om de foto toe te sturen zodat die bij hun in de familiefotolijst kan worden gestoken. Dat gaan we zeker doen, samen met een setje Hollandse pannenlappen. De post kan ze nog net bereiken voordat ze in september naar hun winterplek verkassen. De post schijnt er ongeveer een maand over te doen. Daarna gaan we nog een lekkere wandeling naar de schildpadrock maken en bezoeken we nog een klooster op een prachtige lokatie tussen de bergen, omringd door bloemen in alle kleuren. Als we 's middags in het toeristengerkamp aankomen is het heerlijk om warm te kunnen douchen. 's avonds lopen we nog terug naar de familie om ze de foto's op de IPad te kunnen laten zien. We krijgen de door mijzelf gemaakte yoghurt te eten en ze hebben voor ons voor morgen in de trein een lunchpakket gemaakt met kaas en zelfgemaakt brood;"from the heart". Wat een gastvrijheid en goedheid zit er in deze familie! Hun zoon leert Engels en zal misschien wel in de gelegenheid komen om te reizen en zelf iets van de weld te zien. We vragen ons af of er over 20 jaar nog nomaden zijn in Mongolië? En hoe ze dan leven? Hopelijk weten ze de mooie kant van hun cultuur te behouden.
En iedereen weer bedankt voor de reacties. En Corrneel, maak je geen zorgen: Erwin is snel hersteld van de buikloop en is al lang weer het mannetje. Massage, rust en ibuprofen doet wonderen. En uhhh pa en ma, we verwachten wel iets anders dan kamelenkoekjes bij thuiskomst! We zijn inmiddels met de trein aangekomen in Beijing en hebben weer een gewone hotelkamer die niet naar yak ruikt en waar warm water uit de douche komt. Het is weer even wennen....
Oeps
Sorry, foutje, we zijn pas in Beijing weer bereikbaar via wifi. Dus weer een kleine week wachten ipv drie dagen.
En dank je wel voor alle leuke reacties van iedereen. Genieten wij hier in Mongolië ook van. En lieve Danny en Wendy, van harte gefeliciteerd met jullie dochter. Na onze reis komen we snel op kraambezoek.
In de ban van de eindeloze Gobi
In de ban van de eindeloze Gobi
Vandaag, 12 juli, gestart met de zevendaagse Gobi trekking. Met twee fourwheel drive-busjes, twee chauffeurs, die geselecteerd lijken te zijn op het ontbreken van drie voortanden, onze gids Bambi en 9 toeristen gaan we op pad. Binnen een kwartier ben je de drukke stad Ulaan Bataar uit en daarna begint het grote genieten. We trekken van Noord naar Zuid door de Gobi, van groene steppes naar grijze rotsformaties. De kleurschakeringen zijn werkelijk prachtig. Nooit geweten dat een woestijn zo afwisselend kan zijn. En je zou dit verhaal eigenlijk moeten kunnen ruiken. In het noorden ruikt het naar ui op de steppe en daarna geurt het heel kruidig naar tijm. Het vee dat hier graast is heel smaakvol omdat ze dus constant kruiden eten. Als we op het einde van de eerste dag de rotsen bereiken lijkt het wel of je op de maan staat, rode gruizige zandgrond met die vreemde vormen rotsen. Prachtig!
Op de tweede dag trekken we verder naar het zuiden. We rijden die dag 10 uur en in het busje maken we een verdeling van de zitplekken. Voorin naast Whubi, de chauffeur, is de VIP plek omdat je daar het gebotst en gehobbel het minste voelt. Achterin ervaar de je de Gobi zoals hij is; droog, hard, met rammelende wasborden en onverwachte kuilen in de weg. Je mag telkens een dagdeel op de VIP plek zitten. Als de chauffeur moe wordt gaan we zingen en voeren we hem gedroogde appeltjes. Hij brengt ons veilig iedere dag verder, alhoewel hij het noodlot niet tart. Bij iedere Ovol stopt hij even en gooit een steentje op de stapel. Wij maken daar zelf ook maar een goede gewoonte van. Dat brengt geluk, zeggen ze...
Op de ochtend van die twee dags zingen we samen het Wilhelmus in een natuurlijk theater en daarna zingt Bambi voor ons een Mongoolse longsong, zoals ze dat hier noemen. Ze zingt 'from the heart', met de echo van de bergen een echt kippenvel momentje. Daarna lopen we een uur door dit bijzondere maanlandschap naar een standbeeld dat in de midle of nowhere staat ter ere van de longsongzangers. Overdag hebben we ook een paar stevige regenbuien, wat overigens prachtige luchten oplevert. Midden in de woestijn met onweer en regen...nooit bij stil gestaan dat het ook zo hard kan regenen in de woestijn! Nu slippen we dus weer even een uurtje door de blubber heen. Respect voor onze beide chauffeurs! 's avonds bij zonsondergang zien we een prachtige canyon, met alle kleurschakeringen van oranje, rood en violet. Werkelijk adembenemend mooi en zover als je kunt kijken (en dat is hier in Mongolië heel ver) helemaal niets te horen of te zien. Stilte alom op een paar zwaluwen na....
Die tweede avond slapen we bij een nomadenfamilie. Deze nacht slaapt de familie zelf in de hoofdgertent, waar ze ook koken en eten en wij slapen in de drie andere tenten. De gids en chauffeurs slapen in de busjes. Er is geen elektriciteit, geen stromend water en geen toilethokje. Je loopt de woestijn in en graaft een kuiltje en that's it. Ze hebben buiten een paaltje in de grond staan waar een soort halve omgekeerde fles op gemonteerd is. Aan de bovenkant giet je je er water in en aan de onderkant zit een soort druppelaar, zodat je je handen kan wassen. Het water komt uit een bron die ze in de grond slaan. Hier in de woestijn wordt geen druppel water verspilt. Ik vind het mooi om te zien hoe de nomaden zonder enige vorm van verspilling leven. Deze nomaden in het zuiden van de Gobi houden kamelen en we hebben alles van de kameel al gegeten: kamelenkaas, kamelenwodka, kamelenboter, kamelenmelk, kamelenvlees in de noodlemaaltijd. De dekens op ons bed zijn van kamelenwol, de touwen waarmee de gertent geankerd wordt zijn van kamelenhaar. Het vuur wordt gestookt met kamelenpoep. Het vlees wordt gedroogd en in plakken gesneden. Die plakken worden dan met de schaar in reepjes geknipt en in de maaltijd verwerkt. We gooien thuis al niet veel eten weg, maar ik neem me voor om dat nog minder te doen. Wat ook veel indruk maakt is hoe weinig deze nomaden bezitten. Omdat ze in de woestijn vaker verkassen dan in de groene gebieden hebben ze eigenlijk bijna geen meubels. Ze hebben matrassen op de grond, een kachel waarop ook gekookt wordt in een soort grote wok en een klein keukenkastje waarin de glazen en borden staan. Verder een tv kastje waarin de rest zit. Nergens een kledingkastje of zo. Ze wassen gewoon vaak. Alle andere bezittingen worden tussen het tentdoek en de stokken die het plafond vormen gestoken, zo hangen Nokia mobieltjes gebroederlijk naast de zaag en de klos naaigaren. Je ziet dus meteen alles wat iemand bezit hangen in de tent. Eten doe je zittend op de grond.
Ik word op de derde dag wakker van het gehuil van de baby-kamelen die hun moeders naar de woestijn zien vertrekken. De moeders eten daar grasjes en keren dan 's avonds terug naar de nomadenfamilie waar hun jongen aan een touw vast staan. Pas dan krijgen de jongen te drinken en daarna worden de moeders gemolken door de nomaden. Van die melk krijgen we airag te drinken en zure kamelenkaas te eten. Het ontbijt bestaat uit een witte boterham met suiker, een kommetje thee en een kommetje kamelenwodka. En natuurlijk airag. Ja, dat is weer eens wat anders dan mijn normale kommetje muesli met yochurt thuis! De nomaden willen van ons weten wat voor beroep we hebben en hoeveel kinderen, of we ook voor onze ouders zorgen in Nederland en of we erfstukken hebben die van generatie naar generatie overgaan. Zij doen dat bijvoorbeeld met hun snuiftabakspotje. Leuk om zo, via de gids Bambi, met elkaar te kunnen praten. Zij zijn net zo nieuwsgierig naar ons als wij naar hen. Het correct uitspreken van elkaars naam is voor beide partijen al een hele kunst en levert veel gelach op!
Als ik 's ochtends mijn toiletkuiltje graaf achter de tenten en mijn blik laat gaan over de onafzienlijke lege woestijnvlakte, waarin buiten deze vier gertenten en hun motor, niets te zien is, realiseer je hoe anders hier het leven is. Wat zo mooi is om te zien is hoe vrolijk de mensen zijn en hoe ze het samen gezellig maken met bijna niks; zingen, viool spelen, grapjes met elkaar maken. Wat een unieke ervaring!
De derde dag is gelukkig een korte reisdag. We komen al om 15:00 uur in het gertentenkamp aan en daar kunnen we weer douchen: lekker! De stilte van de middag even relaxen met een boekje, biertje, dutje en natuurlijk dit verslag.
De vierde dag is een topdag! We starten om 6 uur, bewonderen onderweg het geklauter van een grote groep steenbokken en lopen dan 2 uur door de Adelaarsvallei. Prachtig om het vroege zonlicht door de smalle vallei te zien schijnen en de vogels op de eerste thermiek omhoog te zien gaan. In het smalste punt van deze canyon is er nog ijs en dat midden in de woestijn. Daarna rijden we naar een andere canyon waar ze dinosaurus botten en eieren hebben opgegraven. Ook zien we het Gobi Forest, een beetje overdreven naam voor de strook struikachtige bomen. De bomen hebben tientallen meters lange wortels, die diep in de grond het water zoeken. Maar toch bijzonder om groen te zien na de onmetelijke zand en gruis vlaktes die we vandaag doorkruisen. Het is 40 graden en er is niks, niks, niks. De chauffeurs navigeren puur op herinnering en herkenning, je begrijpt zelf niets van de paadjes en sporen. Nergens staat een bord, nergens is een benzinepomp. Het lijkt of je hier niet uit kunt rijden, of het nooit stopt. We zien fata morgana's, voelen de zinderende zon en warme lucht. De busjes zitten van onder tot boven onder het zand. Hier ervaar je echt de woestijn. Je bent blij dat we met 2 busjes zijn en dat we vele flessen water achterin hebben liggen...
En dan bereiken we de zandduinen. We doen een wedstrijdje wie het eerste boven is, maar dat valt nog niet mee. Daarna rollend of rennend naar beneden. We komen laat aan in een gerkampje. Als 's avonds om 21.00 uur de generator voor een paar uur aan gaat komen uit alle rugzakken Ipads, batterijopladers voor de camera's en mobieltjes te voor schijn. Het lukt iedere keer weer net om alles weer op tijd opgeladen te hebben. We hebben een streng regime, camera's gaan voor Ipads en mobieltjes.
De vijfde dag bezoeken we de ruïnes van een klooster en hebben we een hele lange reisdag. ' s avonds treedt er in het gerkamp een Mongoolse traditionele muziekgroep op met allerelei bijzondere instrumenten. Ook zat er een keelzanger bij. Wat die man met zijn stembanden kan is wel erg bijzonder, het zijn bijna geen menselijke geluiden meer. Daarna hebben we een 'wodkamoment', erg gezellig!! Jammer dat Erwin het moet missen want die heeft een stevige buikloop te pakken.
Zesde dag bezoeken we de oude hoofdstad Kharkorin met het oude klooster Erdenet Zuu. Mooi om de ceremonie van de Boedistische monniken mee te kunnen maken. Erwin blijft in het kamp achter en is wat koortsig. Als we na het klooster terugkomen geeft onze gids Bambi hem een drukpunten hoofdmassage en ik zie zijn ogen helder gaan staan. Wat een bijzondere vrouw, ze blijkt ook nog acupunctuur te beheersen. Zoals ze het zelf zegt: de chauffeurs zijn getraind om de busjes te kunnen repareren en ik moet de mensen kunnen repareren. Op de lokale markt sla ik nog wat koekjes en fruit voor Erwin in en dan toch nog een paar uurtjes de bus in. We slapen bij een nomadenfamilie met koeien en geiten. Zes kinderen bestuderen alles wat we doen en een bevriend echtpaar uit de buurt (relatief begrip hier) is ook even komen kijken naar ons. Wat is het toch leuk om zo een avond en ochtend mee te mogen leven met zo'n familie. Dat maakt deze tocht echt een belevenis.
Na nog een massage van Bambi en een goede nacht slaap knapt Erwin gelukkig op. Op de laatste dag hebben we voor het eerst sinds een week weer 2 uur asfalt....genieten! Rondom 14.00 uur zijn we terug in Ulaan Bataar waar we kunnen douchen en relaxen en natuurlijk ons reisblog bijwerken. Vanavond tassen pakken en morgen gaan we drie dagen wandelen met Bambi als gids en waarschijnlijk met zijn tweeën. We kijken er naar uit om lekker te bewegen en het is leuk om het met Bambi te doen. Ze is een remarkable woman!
Wat zijn we blij dat we deze Gobi tour hebben gedaan. De meest prachtige landschappen en de impressies van het nomadenleven hebben we als kostbare foto's in ons hoofd.
Komende drie dagen zijn we dus weer uit de lucht. Maar het verhaal wordt daarna vervolgd.
Nadaam spektakel
Nadaam spektakel
Vandaag, 11 juli, viert Ulaan Bataar feest. En wij met ze! Wat een superdag, echt een hoogtepunt van deze reis. We maken de openingsceremonie mee en je weet werkelijk niet waar je kijken moet, zowel het publiek om je heen is op zijn mooist aangekleed als de mensen die de ceremonie uitvoeren. Alle traditionele kleding van de stammen is vertegenwoordigd, de kleuren knallen er van af. De president komt een toespraak houden en ook hij is in traditionele kleding. Daarna begint het worstelen, waar ze geen gewichtsklasses kennen, dus in de eerste rondes staan er van die sprietige mannetjes tegenover van die kolossen van worstelaars. Uiteindelijk winnen natuurlijk de zwaartsten. Daarna met Floor en Marco op het festival terrein rondgedwaald en daar waren wij in een van de vele eettentjes de bron van vermaak. Floor is vegetarisch en probeerde een groente-dumpling te bestellen. Nou, dat was lachen voor de Mongolen in dat tentje, iemand die geen vlees eet...hilarisch in dit land waar iedereen vee heeft. We hebben toen met zijn drieën wel een dumpling met vlees gegeten en toen we vertrokken en 'bye, bye' zeiden was dat natuurlijk ook weer erg grappig. Maar wat een aardige, open mensen! Iemand vertaalde zelfs spontaan de speech van de president voor ons. Daarna bij de boogschietwedstrijden gaan kijken bij 'anklebone-schieten', een sport waarbij je met een botje vanaf een soort schietplankje twee enkelbotjes van een schaap probeert om te schieten.
Daarna op het einde van de middag nog bij de paardenraces gaan kijken die op de steppes buiten de stad worden gehouden. Jongens van misschien 6 jaar oud gaan in vol galop over de steppes heen. Geweldig hoe trots en gemakkelijk hier iedereen paard rijdt. Wat een heerlijke dag, een herinnering die in het geheugen gegrift staat. We zijn van de ene verbazing in de andere gevallen.
In de vroege avond nog even geshopt voor de komende week als we de Gobi woestijn ingaan. Even wat extra fruit en groente ingeslagen want dat is daar niet te krijgen. We hebben er zin in. De komende week zijn wel off line. Even geduld dus weer.
Van het ene uiterste naar het andere
Van het ene uiterste naar het andere
Vandaag 10 juli een excursie in Ulaan Bataar gedaan. Het is een dag voor het Nadaam festival en iedereeen loopt al helemaal opgedoft rond. We maken op het centrale plein een militaire parade mee, dompelen onder in de geschiedenis van Mongolië in het historisch museum, bezoeken het grootste Boedistische klooster van de stad, met een immens Budda beeld van 25 meter hoog volledig in goud gedompeld, en zien in een gertentenwerkplaats hoe die tenten gemaakt worden. 80% is nog handwerk, alle palen zijn prachtig beschilderd. Precies zo als de gertent waar we de afgelopen twee dagen in het Terelj Nationaal Park in geslapen hebben. En ook de tent van de nomadenfamilie waar we 's avonds 9 juli op bezoek zijn geweest zag er zo uit. Ze vertelden dat de man hem in het huwelijk had ingebracht en dat hij 40 jaar meegaat. Als er wat kapot gaat repareren ze het. Dat bezoek was erg leuk en leerzaam, we werden ontvangen met de bekende airag, de gefermenteerde paardenmelk, uit zilveren kommen. Het smaakt als zure karnemelk met een beetje alcohol. We hebben het lokale snuifpoeder geprobeerd; zes keer niesen daarna. Verder krijgen we koekjes, kaas en yochurt. We kunnen alles aan ze vragen en de gids vertaalt het voor ons. Heel bijzonder, hoe mensen zo zonder enige vorm van verspilling kunnen leven.
Het zeer drukke Ulaan Bataar waarin het verkeer hopeloos vastzit is dan wel het andere uiterste. Vanavond, na de excursie, onze rugzakken in het hotel gezet en daarna samen met Marco en Floor een taxi naar het centrum genomen om samen te eten. Na morgen gaan zij een ander programma doen en zullen we elkaar niet meer zien, dus besluiten we tot een afscheidsetentje. Het grappige is dat er hier geen officiele taxis zijn, maar dat iedereeen hier taxi is. Je gaat gewoon met je hand staan wapperen langs de weg en dan stopt er iemand. Je spreekt een prijs af, die neerkomt op ongeveer 1,5 euro p.p en wordt afgezet waar je moet zijn. Zo verdient iedereen wat aan het drukke verkeer....
Op grote voet
Op grote voet
Als ik op zondag 8 juli wakker wordt zie ik de eerste gertenten in Mongolië. Wow, wat een wijds landschap! Er is geen struik of boom meer te bekennen, alleen maar glooiende groene heuvels met spectaculaire rotsformaties aan de randen van de valleien. En dan natuurlijk die kleine groepjes witte gertenten. Als we het station van Ulaan Bataar naderen zie je die gertenten tegen de fabrieken aangeplakt staan. Daar overnachten de fabrieksarbeiders in. Ze nemen hun huis gewoon mee naar het werk. Een andere manier om met woon-werk verkeer om te gaan.
Het is effe schrikken als blijkt dat er 35 Nederlanders uit deze trein stappen. Dat geeft wel heel erg een massatoerisme gevoel en daar kwamen we nou juist niet voor! Maar het is ook wel logisch: het Nadaam festival, dat over twee dagen plaatsvindt, trekt natuurlijk niet alleen ons aan. Bovendien kun je alleen op zondag Mongolie in dus dat geeft ook al een concentratie van toeristen. Dus, dit is de nieuwe werkelijkheid en niet zeuren. Uiteindelijk zijn de mensen die zo'n reis maken geen van allen 'all-inclusive' types. Er ontstaan toch al snel leuke gesprekken. De kunst is om het niet als een groep te zien maar als 35 interessante individuen.
Na aankomst in Ulaan Bataar gaan we eerst ontbijten en geld pinnen. Met 350.000 Tugriks lopen we de bank weer uit. Wat een stapel geld, maar het is 200 euro. Dus je kan er nog niet echt mee op grote voet leven. Maar je voelt je toch wel een beetje millionair. Op ieder bankbiljet staat natuurlijk een afbeelding van Chinggis Khaan.
Dan op weg naar het gertentenkamp in het Terelj National park waar we twee dagen blijven. Onderweg kijken we onze ogen uit. Kuddes met geiten en yaks, Mongolen op paarden en kamelen. De Ovols langs de weg die als je er drie keer om heen loopt en drie steentjes er op gooit geluk brengen. Een keer er om heen lopen voor het verleden, een keer voor het heden en een keer voor de toekomst.
We hebben mazzel want we hebben de 4-persoons gertent voor onszelf. Het is een tentenkamp met 20 gers, een toilet en douchehok en een hoofdgebouw erbij waar je eet. Het lijkt dus een beetje op een camping. Na een lekkere, welliswaar ijskoude douche gaan we samen met vier andere toeristen in een busje op pad naar het Chinggis Khaan museum. Gelukkig waaiert de groep nu uit, sommigen blijven in hun tent relaxen, anderen gaan wandelen of paardrijden. Zo met een groepje van 6 personen is het prima te doen.
De rit naar het museum is minstens net zo interessant als het museum zelf. Om de haverklap dondert de uitlaat onder de bus uit en die wordt dan vervolgens met een touwtje weer vast gezet. Kan nog jaren mee zo! De Mongolen rijden auto alsof ze op een paard zitten. Iedereen rijdt een andere snelheid en je kan links en rechts inhalen. Als je maar toetert. En dat alles op een vergane asfalt weg die vol met joekels van gaten zit. Iedereen slalomt van links naar rechts over die weg heen en op de ergste stukken rijdt je gewoon naast de weg, waar dan weer koeien lopen...kortom, een heel gekrioel op deze enige wat grotere weg.
En dan midden in die desolate vlakte rijst er een gigantisch roestvrijstalen beeld van Chinggis Khaan op zijn paard op. Veertig meter hoog prijkt het bovenop het dak van het ronde museum dat als een soort voetstuk dient. Als je het museum binnenstapt is het eerste wat je ziet een 10 meter hoge Mongoolse laars waar ze het Guiness Book of records mee hebben gehaald. Het bleek een laars maatje 3.000 te zijn. Dat is pas op grote voet leven! Wat het verder met Chinggis Khaan te maken heeft wordt niet helmaal duidelijk. In het museum de hele geschiedenis van het enorme imperium dat Chinggis en zijn zonen en kleinzonen opbouwden in twee eeuwen. Indrukwekkend.
Morgen gaan we lekker met zijn tweetjes wandelen. We hebben geen zin om met een grote groep te gaan lopen. De manager van het gertentenkamp heeft ons een alternatieve route uitgelegd. Dit gebied is niet in kaart gebracht, dus je moet het op je eigen oriëntatie lopen. Maar omdat je hier zo ontzettend ver kan kijken zal dat geen probleem zijn. We twijfelen of we ook nog een uurtje willen paardrijden op zo'n klein Mongools paard. We zien wel. Vanmiddag Mongolen in volle galop zien rijden en dat doen we ze niet na. De paarden worden op de schouders gezadeld en je zit dus veel hoger en heel rechtop. Nog heerlijk twee volle weken in dit bijzondere land voor de boeg!
Laatste verhalen
Laatste reacties
Blijf op de hoogte!
Laat je e-mail achter en ik stuur je een mailtje als ik een nieuw verhaal of nieuwe foto's op de site heb gezet.
